Ertasi kuni Seyvil-Roudagi uy egalari qaytib kelganidan hech kim xabardor bo‘lmadi. Barcha eshiklar, derazalar yopiq edi, ichkarida hech qanday harakat ko‘rinmasdi.

Janob Fogg vokzaldan chiqib, Paspartuga oziq-ovqat sotib olishni buyurgan va uyga qaytgan edi.

U o‘z mag‘lubiyatini odatdagi xotirjamlik bilan qabul qildi. Shuncha to‘siqlarni yengib, shuncha xavfdan omon qolib, maqsadga yetay deganda nodon izquvarning xatosi uni barbod qildi! Sayohatga olib ketgan katta puldan juda ozi qolgan edi. Uning boyligi Barings bankida qolgan yigirma ming funtdan iborat edi — va uni sheriklariga to‘lashi kerak edi. Endi u kambag‘al odam edi.

Janob Fogg nima qilishga qaror qilgani noma’lum edi.

Uyda Audaga bir xona tayyorlandi. U juda qayg‘uli edi. Janob Foggning ba’zi so‘zlaridan u bu odam halokatli bir qadam tashlashni o‘ylayotganini taxmin qildi.

Paspartu esa xo‘jayinini bir daqiqa ham yolg‘iz qoldirmaslikka qaror qildi. U uyga yetib kelishi bilan avval o‘z xonasiga chiqib, sakson kundan beri yonib turgan gaz chirog‘ini o‘chirdi. Pochta qutisida gaz kompaniyasidan hisob topdi. Uni to‘lash vaqti bo‘lganini tushundi.

Tun o‘tdi. Paspartu xo‘jayinining eshigi oldida itdek tun bo‘yi qo‘riqlab chiqdi.

Ertalab janob Fogg Paspartuni chaqirib, Auda xonimga nonushta tayyorlashni buyurdi. O‘zi uchun esa bir piyola choy va bir bo‘lak non kifoya qilishini aytdi. Auda uni kechirsin — u nonushtaga ham, tushlikka ham tusha olmaydi, chunki butun vaqtini o‘z ishlarini tartibga solishga sarflashi kerak. Kechqurun esa u Auda xonim bilan bir necha daqiqa gaplashishni so‘rardi.

Paspartu xo‘jayiniga qarab turib, o‘zini tutolmay qichqirdi:

— Janob! Meni la’natlang! Hammasi mening aybim...

— Men hech kimni ayblamayman, — juda xotirjam javob berdi Fileas Fogg. — Boring.

Paspartu chiqib, Audaga bu so‘zlarni yetkazdi.

— Xonim, — qo‘shib qo‘ydi u, — men hech narsa qila olmayman! Xo‘jayinimning fikrini o‘zgartira olmayman. Balki siz...

— Mening ham qo‘limdan nima keladi? — dedi Auda. — Paspartu, uni bir daqiqa ham yolg‘iz qoldirmang.

Fogg hisobicha, o‘sha kun yakshanba edi. Seyvil-Roudagi uy jimjit qoldi. Fileas Fogg hayotida birinchi marta soat o‘n bir yarimda Reform-klubga jo‘namadi. Nega boradi? U o‘ylaganidek, kecha — 21-dekabr, shanba kuni — soat sakkiz-u qirq beshda klubga kelolmagan edi. U yutqazgan edi.

Kechki soat yetti yarimda janob Fogg Audaning xonasiga kirdi. U kamin yonida o‘tirib, uzoq vaqt jim qoldi. Keyin ko‘zlarini ko‘tarib, gap boshladi:

— Xonim, sizni Angliyaga olib kelganim uchun meni kechirasizmi?

— Men sizni kechiramanmi, janob Fogg? — dedi Auda yuragi gup-gup urib.

— Gapimni tugatishga ruxsat bering. Sizni o‘sha xavfli mamlakatdan olib ketishga qaror qilganimda men boy edim. Boyligimning bir qismini sizga taqdim etishni rejalashtirgan edim. Hayotingiz baxtli va erkin bo‘lardi. Endi esa men kambag‘alman.

— Bilaman, janob Fogg, — dedi Auda. — Va men sizdan so‘rayman: men sizning yo‘lingizga to‘sqinlik qildimmi? Mening ham aybim bormi?

— Xonim, siz Hindistonda qola olmasdingiz. Faqat sizni o‘sha jallodlardan uzoqqa olib ketish bilan xavfsizligingizni ta’minlash mumkin edi.

— Lekin voqealar menga qarshi chiqdi, xonim. Shunday bo‘lsa ham, menda qolgan ozgina narsani sizga taqdim etishga ruxsat bering.

— Siz-chi, janob Fogg, siz nima bo‘lasiz?

— Menmi, xonim? Menga hech narsa kerak emas.

— Lekin do‘stlaringiz...

— Mening do‘stlarim yo‘q, xonim.

— Qarindoshlaringiz...

— Qarindoshlarim ham yo‘q.

— Unda sizga achinaman, janob Fogg. Yolg‘izlik — qayg‘uli narsa. Ular aytadiki, baxtsizlikni ikki kishi bo‘lib ko‘tarish osonroq.

— Shunday deyishadi, xonim.

Auda o‘rnidan turdi va Foggga qo‘lini uzatdi:

— Janob Fogg, sizga ham qarindosh, ham do‘st bo‘lishni istaysizmi? Meni xotinlikka olasizmi?

Janob Fogg ham o‘rnidan turdi. Uning ko‘zlarida g‘alati bir uchqun chaqnadi, lablari titrab ketdi. Audaning go‘zal ko‘zlarida samimiylik, sadoqat va mehr bor edi. Fogg bir lahza ko‘zlarini yumdi, xuddi bu nigohga chiday olmagandek. Keyin ularni ochib, sodda dedi:

— Men sizni sevaman! Ha, haqiqatan ham, dunyodagi eng muqaddas narsalar nomi bilan aytamanki, sizni sevaman va butunlay sizniki bo‘laman!

— Oh! — qichqirdi Auda yuragini changallab.

Paspartu chaqirildi. U darhol paydo bo‘ldi. Janob Fogg hali ham Audaning qo‘lini ushlab turardi. Paspartu hamma narsani tushundi, uning keng yuzi quyoshdek yashnab ketdi.

Janob Fogg undan Merilbon cherkovining ruhoniysi Semyuel Uilsonning oldiga borishga hali kech emasmi, deb so‘radi.

Paspartu eng yoqimli tabassumi bilan jilmaydi:

— Hech qachon kech emas!

Soat sakkizdan besh daqiqa o‘tgan edi.

— Nikoh ertaga, dushanba kuni bo‘ladimi? — so‘radi u.

— Ertaga, dushanba kuni, — dedi janob Fogg Audaga qarab.

— Ertaga, dushanba kuni, — javob berdi Auda.

Paspartu yugurib chiqib ketdi.