Endi Birlashgan Qirollikda nima bo‘lganini aytib berish vaqti keldi. 17-dekabr kuni Edinburgda haqiqiy bank o‘g‘risi — Jeyms Strend ismli odam — hibsga olingan edi. Bu xabar butun mamlakatga tarqaldi.

Uch kun oldin hamma Fileas Foggni o‘g‘ri deb hisoblagan, politsiya uni bor kuchi bilan ta’qib qilgan edi. Endi esa u halol janob ekani ma’lum bo‘ldi — u shunchaki o‘z g‘alati sayohatini davom ettirayotgan edi.

Gazetalar yana bu masalani muhokama qila boshladi. Fileas Fogg haqidagi garovlar qayta jonlandi. «Fileas Fogg» qog‘ozlari birjada yana paydo bo‘ldi va narxi keskin oshib ketdi. Ko‘pchilik endi uning g‘alabasiga ishona boshladi. Garov narxlari bir qarshi yuzdan bir qarshi yigirmagacha, keyin o‘ngacha, keyin beshgacha tushdi. Keksa falaj lord Albermarl esa bir qarshi bir tikardi.

Reform-klubdagi beshta sherik bu uch kun davomida juda xavotirda yashadi. Fileas Fogg qayerda? U unutilgan edi, endi esa yana yodga tushdi. Undan hech qanday xabar yo‘q edi. U Hindistonda qoldimi? Amerikada? Yoki Liverpulgacha kelib qoldimi?

21-dekabr, shanba kuni kechqurun Pall-Mall ko‘chasi va atrofdagi ko‘chalar olomon bilan to‘lib ketdi. Hamma Fileas Foggning qaytib kelishini kutardi. Politsiya tartibni saqlashga qiynalardi.

Kechki soat sakkizda Fileas Foggning beshta sherigi Reform-klubning katta zalida yig‘ildi: muhandis Endryu Styuart, bankirlar Jon Salliven va Semyuel Fallentin, pivo zavodi egasi Tomas Flanagan va Angliya banki boshqaruvchisi Gotye Ralf.

Zaldagi soat sakkiz-u yigirma beshni ko‘rsatganda, Endryu Styuart o‘rnidan turdi:

— Janoblar, yigirma daqiqadan keyin janob Fogg bilan kelishilgan muddat tugaydi.

— Liverpuldan oxirgi poyezd qachon keldi? — so‘radi Tomas Flanagan.

— Soat yetti-yu yigirma uchda, — javob berdi Gotye Ralf. — Keyingisi yarim tundan keyin keladi.

— Xo‘sh, janoblar, — dedi Endryu Styuart, — agar Fileas Fogg soat yetti-yu yigirma uchdagi poyezdda kelganida, u allaqachon shu yerda bo‘lardi. Demak, biz yutdik.

— Shoshilmaylik, — javob berdi Semyuel Fallentin. — Bilasizki, sherigimiz juda o‘ziga xos odam. Uning aniqligini hamma biladi. U hech qachon kech kelmaydi, erta ham kelmaydi. Agar u so‘nggi daqiqada kirib kelsa, men hayron bo‘lmayman.

— Men esa, — dedi Endryu Styuart asabiy holda, — uni ko‘rsam ham ishonmayman.

— Haqiqatan ham, — dedi Tomas Flanagan, — janob Foggning rejasi telbalik edi. Har qanday kechikish, bir-ikki kunlik, uning hammasini barbod qilardi.

— Bundan tashqari, — qo‘shib qo‘ydi Jon Salliven, — biz undan hech qanday xabar olmadik. Uning yo‘lida telegraf liniyalari ko‘p edi-ku.

— U yutqazdi, janoblar, — dedi Endryu Styuart. — Yuz marta yutqazdi! «Xitoy» — u Nyu-Yorkdan Liverpulga o‘z vaqtida yetib kelishi mumkin bo‘lgan yagona paroxod — kecha keldi. Mana yo‘lovchilar ro‘yxati — unda Fileas Foggning ismi yo‘q. Hatto omad kulib boqsa ham, u hozir Amerikada! Men hisoblaymanki, u kamida yigirma kun kechikadi. Lord Albermarl ham to‘rt ming funtini yo‘qotadi!

— Shubhasiz, — javob berdi Gotye Ralf. — Ertaga biz Barings bankiga borib, janob Foggning chekini taqdim etishimiz kerak.

Shu payt zaldagi soat sakkiz-u qirqni ko‘rsatdi.

— Yana besh daqiqa, — dedi Endryu Styuart.

Beshta sherik bir-biriga qarashdi. Ularning yuraklari tez ura boshladi. Hatto eng sovuqqon o‘yinchilar ham hayajonlanardi. Lekin ular buni ko‘rsatmaslik uchun Semyuel Fallentinning taklifi bilan vist stoli atrofiga o‘tirishdi.

— Men to‘rt ming funtlik ulushimni hatto uch ming to‘qqiz yuz to‘qson to‘qqiz funtga ham bermasdim! — dedi Endryu Styuart o‘tirar ekan.

Soat sakkiz-u qirq ikkini ko‘rsatdi.

O‘yinchilar kartalarni olishdi, lekin har daqiqada ko‘zlari soatga tushardi. Ular o‘zlarini qanchalik xotirjam tutishmasin, daqiqalar ularga hech qachon bunchalik uzun tuyulmagan edi.

— Sakkiz-u qirq uch, — dedi Tomas Flanagan, Gotye Ralf tarqatgan kartalarni olarkan.

Bir lahza jimlik cho‘kdi. Klubning katta zali jim edi. Lekin tashqarida olomonning shovqini, ba’zan qichqiriqlar eshitilib turardi. Soatning mayatnigi soniyalarni o‘lchab turardi. Har bir o‘yinchi uning matematik aniqlikdagi har bir zarbini sanardi.

— Sakkiz-u qirq to‘rt! — dedi Jon Salliven, ovozida beixtiyor hayajon sezilardi.

Yana bir daqiqa — va garov yutilgan bo‘lardi. Endryu Styuart va uning sheriklari o‘yinni to‘xtatishdi. Ular kartalarni stol ustiga qo‘yishdi. Soniyalarni sanay boshlashdi.

Qirqinchi soniyada — hech narsa. Ellikinchi soniyada — hali ham hech narsa!

Ellik beshinchi soniyada ko‘chadan momaqaldiroqdek gumburlash eshitildi. Qarsaklar, olqishlar, hatto qasamlar uzoq, to‘xtovsiz gurillash bo‘lib eshitildi.

O‘yinchilar o‘rinlaridan turishdi.

Ellik yettinchi soniyada zal eshigi ochildi. Soat mayatnigi ellik sakkizinchi soniyani urmasidan oldin Fileas Fogg zalga kirdi. Uning ortidan quvonchdan telba bo‘lgan olomon klubga bostirib kirmoqchi edi. U o‘zining xotirjam ovozi bilan dedi:

— Mana men, janoblar.