AsosiyFanlarKitoblarReyting
Qo‘llab-quvvatlash

O‘quvchilar va abituriyentlar uchun bepul testlar va kitoblar. Testlar doim bepul.

Loyihani qo‘llab-quvvatlash

Platforma

  • Fanlar
  • Kitoblar
  • Reyting
  • Kabinet

Loyiha

  • Qo‘llab-quvvatlash
  • Telegram: @bilgo_uz_bot

Huquqiy

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Hisobni o‘chirish

© 2026 Bilgo · Barcha huquqlar himoyalangan

AsosiyFanlarKitoblarReyting
← 80 kunda dunyo bo‘ylab9 / 37

9. Qizil dengiz va Hind okeani Fileas Foggga omad keltiradi

Suvayshdan Adangacha masofa roppa-rosa bir ming uch yuz o‘n mil. «Mongoliya» esa tez yuradigan kema edi va o‘z mukofotini olish uchun bor kuchi bilan shoshardi.

Yo‘lovchilarning ko‘pchiligi Hindistonga ketayotgan ofitserlar va amaldorlar edi. Kemada hayot farovon o‘tardi: nonushta, tushlik, kechki ovqat, musiqa, hatto raqs kechalari ham bo‘lardi. Lekin Qizil dengiz ba’zan qattiq chayqalardi, shunda xonimlar kayutalariga kirib ketardi.

Fileas Fogg-chi? Uni qirg‘oqlarning go‘zalligi ham, Qizil dengizning tarixi ham qiziqtirmasdi. U kunda to‘rt marta ovqatlanar, qolgan vaqtda esa vist o‘ynardi. U o‘zi kabi ehtirosli o‘yinchilarni topgan edi: Goaga ketayotgan soliq yig‘uvchi, Bombeyga qaytayotgan ruhoniy va Benaresga ketayotgan Britaniya armiyasining brigada generali. To‘rt kishi soatlab, jimgina, xuddi ibodat qilayotgandek kartalarga berilib o‘tirishardi.

Paspartu esa dengiz kasalligini bilmas, kemada o‘zini uyidagidek his qilardi. U yaxshi ovqatlanar, uxlar, atrofni tomosha qilar va ichida bu sayohat Bombeyda tugaydi, deb umid qilardi.

Suvayshdan chiqqanning ertasiga u palubada Suvayshdagi o‘sha xushmuomala tanishini uchratdi.

— Xato qilmasam, — dedi u kulib, — Suvayshda yo‘l ko‘rsatgan janob siz ekansiz-da?

— To‘g‘ri, — javob berdi Fiks. — Men ham sizni tanidim. Siz anovi g‘alati inglizning xizmatkorisiz.

— Aynan shunday, janob...

— Fiks.

— Janob Fiks, sizni ko‘rganimdan xursandman. Qayerga ketyapsiz?

— Siz kabi Bombeyga.

— Juda soz! Bombeyda oldin bo‘lganmisiz?

— Bir necha marta. Men «Peninsular» kompaniyasining agentiman.

— Unda Hindistonni bilasiz-da?

— Albatta, — javob berdi Fiks ehtiyotkorlik bilan.

— Qiziq joymi?

— Juda qiziq! Machitlar, minoralar, ibodatxonalar, fakirlar, pagodalar, yo‘lbarslar, ilonlar, raqqosalar! Ishonamanki, uni ko‘rishga vaqtingiz bo‘ladi.

— Umid qilaman, janob Fiks. Tushunasizki, sog‘lom aqlli odam butun umrini paroxoddan poyezdga, poyezddan paroxodga sakrab o‘tkaza olmaydi. Bunday gimnastika Bombeyda tugaydi, ishonchim komil.

— Janob Fogg sog‘mi? — so‘radi Fiks bepisand ohangda.

— Juda yaxshi, janob Fiks. Men ham. Xuddi och bo‘ridek ovqatlanayapman. Dengiz havosi ekan-da.

— Xo‘jayiningizni palubada sira ko‘rmayman.

— Hech qachon chiqmaydi. Qiziqmaydi.

— Bilasizmi, janob Paspartu, bu saksan kunlik sayohat ortida qandaydir maxfiy topshiriq yashiringan bo‘lishi mumkin. Masalan, diplomatik topshiriq?

— Rostini aytsam, janob Fiks, bilmayman. Bilishni ham istamayman.

Shu uchrashuvdan keyin Paspartu bilan Fiks tez-tez gaplashib turishdi. Izquvar janob Foggning xizmatkori bilan yaqinlashishga harakat qilardi, chunki bu unga foydali bo‘lishi mumkin edi. U Paspartuni barda bir necha bor viski yoki pivoga mehmon qildi, va yigit ham uni chin dildan yaxshi odam deb hisobladi.

Kema tez yurardi. 13-oktabrda u Moxa shahrini, 14-oktabrda Bob-al-Mandab bo‘g‘ozini o‘tdi va 14-oktabr kechqurun Adanga yetib keldi. Bu yerda ko‘mir olishlari kerak edi. Janob Fogg bilan Paspartu qirg‘oqqa tushib, pasportga viza qo‘ydirishdi, Fiks esa ularni sezdirmay kuzatib turdi.

Kechqurun soat oltida «Mongoliya» Hind okeaniga chiqdi. Uning oldida Bombeygacha bir yuz oltmish sakkiz soatlik yo‘l bor edi. Okean tinch, shamol shimoli-g‘arbdan esardi, yelkanlar bug‘ga yordam berardi.

20-oktabr, yakshanba kuni, peshinda hind qirg‘oqlari ko‘rindi, ikki soatdan keyin esa lotsman kemaga chiqdi. Kechki soat to‘rt-u yarimda «Mongoliya» Bombey pristaniga to‘xtadi. Bu belgilanganidan ikki kun oldin edi.

Janob Fogg bu yutuqni daftarining tegishli ustuniga xotirjam yozib qo‘ydi.

Shu payt u o‘yin bo‘yicha sheriklari bilan o‘tirar edi. Ular oxirgi raundni yakunlashdi: Fogg barcha o‘n uchta ochkoni olib, ajoyib g‘alaba qozondi.

← Oldingi bobKeyingi bob →