Vasvasalarni uzoqlashtirish — yarim ish. Ikkinchi yarmi — diqqatning o‘zini kuchaytirish. Biz avval aytganimizdek, diqqat mushakka o‘xshaydi: uni qanday ishlatsangiz, shunday bo‘ladi. Agar kun bo‘yi 15 soniyalik videolar ko‘rsangiz, miya qisqa, tez almashadigan ma’lumotga moslashadi. Agar har kuni biroz uzoqroq vaqt bitta narsaga e’tibor qaratsangiz, bu qobiliyat asta-sekin tiklanadi.

Birinchi mashq — uzun matn o‘qish. Har kuni 20–30 daqiqa qog‘oz kitob o‘qing — darslik emas, qiziqarli kitob: roman, hikoyalar, sarguzasht, buyuk insonlar hayoti. Bu ham dam olish, ham diqqat mashqi. Avvaliga bir necha sahifadan keyin xayolingiz qochadi — bu normal. Har safar sezganingizda yumshoqlik bilan matnga qayting. Bir necha haftadan keyin o‘zingiz sezmagan holda bir o‘tirishda ko‘proq o‘qiy boshlaysiz. Bilgo kutubxonasidagi kitoblar ham shu maqsadga yaraydi — faqat ularni o‘qiyotganda boshqa ilovalarga o‘tib ketmang.

Ikkinchi mashq — «bitta ish» qoidasi. Kun davomida bir nechta oddiy ishni to‘liq diqqat bilan bajarishga harakat qiling. Ovqatlanayotganda — faqat ovqatlanish, telefon va televizorsiz. Yurayotganda — quloqchinsiz, atrofga qarab. Choy damlayotganda — faqat choy. Bu kichik ishlar kundalik «diqqat mashg‘uloti»ga aylanadi va miyani bir vaqtda bitta narsaga e’tibor berishga o‘rgatadi.

Uchinchi mashq — nafas bilan diqqat. Kuniga 5 daqiqa tinch joyda o‘tiring, ko‘zingizni yuming va faqat nafasingizni kuzating: havo kirayapti, chiqayapti. Xayolingiz qochganini sezsangiz — o‘zingizni ayblamay, nafasga qayting. Bu mashqning mohiyati xayol qochmasligida emas, balki uni qayta-qayta qaytarishda. Har bir qaytish — diqqat «mushagi» uchun bitta takror. Diqqatni o‘rgatish bo‘yicha olib borilgan ba’zi tadqiqotlar bunday muntazam mashqlarning diqqatni nazorat qilishga foydali bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatgan; lekin u sehrli dori emas, oddiy va bepul mashq sifatida qarang.

To‘rtinchi mashq — qo‘lda yozish. Konspektni, xatolar daftarini, kunlik rejani qo‘lda yozing. Qo‘lda yozish sekinroq va aynan shuning uchun ko‘proq o‘ylashga majbur qiladi. Bundan tashqari, daftar sizga bildirishnoma yubormaydi.

Beshinchi mashq — zerikishga chidash. Navbatda yoki avtobusda telefonni olmasdan bir necha daqiqa o‘tiring. Atrofga qarang, o‘ylang, kuzating. Avvaliga bu juda noqulay tuyuladi, qo‘l o‘z-o‘zidan cho‘ntakka boradi. Lekin har safar chidaganingizda, siz miyangizga «zerikish xavfli emas, darhol qochish shart emas» degan saboq berasiz. Aynan shu ko‘nikma keyin qiyin masala ustida o‘tirganda kerak bo‘ladi: masala zerikarli tuyulganda ham uni tashlab ketmaslik.

Mashqlarni qanchalik uzoq qilish kerak? Kichikdan boshlang va asta-sekin oshiring. Diqqat ham, xuddi sport kabi, bosqichma-bosqich rivojlanadi. Birinchi kuni 10 daqiqa uzluksiz o‘qish — yaxshi natija. Bir oydan keyin 45 daqiqa — ajoyib natija. O‘zingizni boshqalar bilan emas, kechagi o‘zingiz bilan solishtiring.

Bugun qiling:

1. Bugun kechqurun 20 daqiqa qiziqarli qog‘oz kitob o‘qing va qachon xayolingiz qochganini kuzating.

2. Bitta ovqatni telefon va televizorsiz, faqat ovqatga e’tibor bilan yeng.

3. 5 daqiqalik nafas mashqini bajarib, xayolingiz necha marta qochganini sanab ko‘ring.