Ijtimoiy tarmoqlar faqat vaqt olmaydi — ular kayfiyatga ham ta’sir qiladi. Lentani varaqlaganda nimani ko‘rasiz? Sinfdoshingiz chet eldagi universitetga kirgani haqida post. Kimdir chiroyli joyda dam olayotgani. Kimningdir «kuniga 12 soat o‘qiyman» degan videosi. Bularning hammasini ko‘rib, ichingizda bir tuyg‘u paydo bo‘ladi: «Hamma oldinda, faqat men orqada qoldim».

Bu tuyg‘uning sababi oddiy: ijtimoiy tarmoq — hayotning tanlab olingan eng yaxshi lavhalari. Odamlar odatda o‘z muvaffaqiyatlarini, chiroyli kunlarini joylaydi. Ular yiqilgan, xato qilgan, zerikkan, kecha bilan o‘qib tushunmagan kunlarini kam ko‘rsatadi. Siz esa o‘zingizning butun hayotingizni — qiyin kunlari bilan — boshqalarning eng yaxshi lavhalariga solishtirasiz. Bu solishtirish har doim adolatsiz.

Abituriyentlar uchun yana bir xavf — «o‘qish motivatsiyasi» videolari. Kimdir ertalab soat 5 da turadi, kuniga 14 soat o‘qiydi, mukammal stol, mukammal daftarlar. Bunday videolar ba’zan ilhom beradi, lekin ko‘pincha teskari ta’sir qiladi: siz videoni ko‘rib, o‘zingizni yomon his qilasiz va... yana bitta video ko‘rasiz. O‘qish haqida video ko‘rish — o‘qish emas. Bu juda yaxshi niqoblangan chalg‘ish.

Yana bir muammo — salbiy yangiliklar va vahima. Imtihon yaqinlashganda ijtimoiy tarmoqlarda «bu yil savollar juda qiyin bo‘larmish», «qoidalar o‘zgaribdi», «javoblar sotilyapti» degan mish-mishlar ko‘payadi. Ularning ko‘pi asossiz va faqat xavotir tarqatadi. Imtihon haqidagi har qanday ma’lumotni faqat rasmiy manbadan — BMBA saytidan va agentlikning rasmiy kanallaridan tekshiring. Javob sotilishi haqidagi xabarlar esa odatda firibgarlik bo‘ladi: bunday narsalarga pul to‘lamang va ishonmang.

Ijtimoiy tarmoqdan foydalanishni qanday sog‘lomlashtirish mumkin? Birinchidan, kimni kuzatayotganingizni ko‘rib chiqing. Sizni yomon his qildiradigan, keraksiz solishtirishga undaydigan sahifalardan voz keching. Foydali, o‘rgatadigan, ilhom beradigan sahifalarni qoldiring. Ikkinchidan, vaqt belgilang: masalan, kuniga bir marta, kechki ovqatdan keyin 20 daqiqa. Uchinchidan, faol foydalaning, passiv emas: do‘stlaringiz bilan yozishish, foydali savol berish — cheksiz lentani varaqlashdan ko‘ra yaxshiroq.

Va eng muhimi — o‘zingizni faqat o‘zingiz bilan solishtiring. Bir oy oldin siz qayerda edingiz? Sinov testida qancha ball oldingiz, hozir qancha? Qancha mavzu qizildan yashilga o‘tdi? Bu solishtirish adolatli va foydali, chunki u sizning haqiqiy yo‘lingizni ko‘rsatadi.

Bugun qiling:

1. Kuzatayotgan sahifalaringizni ko‘rib chiqing va sizni yomon his qildiradigan kamida beshtasidan voz keching.

2. Ijtimoiy tarmoqlar uchun kunlik aniq vaqt belgilang va uni daftarga yozing.

3. Bir oy oldingi o‘zingiz bilan bugungi o‘zingizni solishtirib, kamida uchta o‘sishni yozing.